حد نرمال آمپر ماشین چقدره؟ دلایل بالا رفتن آمپر آب ماشین
یه چیزی که تو دنیای خودرو زیاد میشنویم و خب زیاد هم خوشایند نیست، بالا رفتن آمپر آب ماشینه. وقتی میگیم بالا رفتن آمپر ماشین، یعنی همون نشانگر دمای موتور داره هشدار میده که موتور حسابی داره گرم میشه و اصطلاحاً خودرو داره جوش میاره. این موضوع مخصوصاً وقتی هوا گرمه یا کولر رو زیاد روشن میکنیم، بیشتر خودش رو نشون میده و اگر بیتوجه بمونه، میتونه دردسرهای بزرگی درست کنه. پس حواسمون باشه که همیشه آمپر آب ماشین رو چک کنیم و دقت کنیم که از حد نرمال آمپر ماشین بیشتر نشه تا موتورمون سالم بمونه. در ادامه دلایل بالا رفتن آمپر آب ماشین بیشتر صحبت خواهیم کرد.
حد نرمال آمپر ماشین چقدره ؟
توی خودروهای سواری، آمپر عادی سیستم شارژ یعنی جریان تولید شده توسط دینام (آلترناتور) (alternator) معمولاً در حدود 50 تا 70 آمپر برای مدلهای معمولیه.
13 دلیل رایج بالا رفتن آمپر آب ماشین و اینجا بخون!
بالا رفتن آمپر آب ماشین چیزی نیست که بشه راحت ازش عبور کرد، چون وقتی آمپر ماشین از حد نرمال آمپر ماشین بالاتر میره، یعنی موتور حسابی داره گرم میشه و اگه جدی گرفته نشه، میتونه آسیبهای جدی به خودرو بزنه. حالا چرا این اتفاق میافته؟ دلایل مختلفی داره که در ادامه بهشون میپردازیم:
1. نقص در سیستم خنککننده
سیستم خنککننده موتور شامل چندین قسمت حیاتیه که بیشتر ما رادیاتور و پروانه خنککن رو میبینیم. اما اگه رادیاتور گرفته باشه یا کثیف باشه، مسیر آب توش مسدود باشه، شلنگها نشتی داشته باشن یا ضدیخ کم باشه، عملاً موتور نمیتونه خوب خنک بشه. حتی آلودگی روی پرههای رادیاتور هم باعث میشه تبادل دما با هوای آزاد درست انجام نشه و در نتیجه، آمپر آب ماشین بالا بره و از حد نرمال آمپر ماشین عبور کنه.
2. کم شدن سطح آب رادیاتور یا نشتی
شاید فکر کنید آب رادیاتور فقط یه مایع سادهست، اما واقعیت اینه که برای بالا بردن دمای یک کیلوگرم آب حتی یک درجه سلسیوس، ۴۲۰۰ ژول انرژی لازمه. همین ظرفیت حرارتی بالا باعث شده آب نقش اصلی رو در سیستم خنککاری موتور داشته باشه. وقتی سطح آب رادیاتور به مقدار قابل توجهی کم بشه یا جایی نشتی پیدا کنه، موتور نمیتونه گرما رو دفع کنه و نتیجهاش مشخصه؛ آمپر آب ماشین شروع به بالا رفتن میکنه و ممکنه از حد نرمال آمپر ماشین فراتر بره.
3. خرابی واترپمپ
واترپمپ وظیفه داره آب رو توی سیستم خنککاری موتور بچرخونه و گرما رو از موتور دور کنه. حالا اگه این قطعه خراب بشه مثل بریدن محورش، پاره شدن تسمه یا فرسودگی آبپخشکن؛ آب دیگه درست توی سیستم نمیچرخه. این یعنی دمای موتور بالا میره، آمپر آب ماشین هم بالاتر از حد نرمال آمپر ماشین نشون داده میشه و اگه سریع رسیدگی نشه، موتور در نهایت جوش میاره.
4. گرفتگی یا هواگرفتگی رادیاتور
اکثر خودروهای امروزی بعد از ریختن آب یا ضدیخ در سیستم خنککنندهشون نیاز به هواگیری دارن. این کار تو خودروهای پیشرفتهتر جدیتر و حتی تخصصیتر میشه، چون اگه هوا توی سیستم باشه، آب به درستی گردش نمیکنه و خنککاری موتور مختل میشه. وقتی این اتفاق بیفته، آمپر آب ماشین شروع میکنه به بالا رفتن و خیلی راحت ممکنه از حد نرمال آمپر ماشین عبور کنه.
5. ایرادات ترموستات
ترموستات ماشین هم گاهی باعث بالا رفتن آمپر آب ماشین میشه؛ همیشه مشکل ترموستات این نیست که کامل باز یا بسته باشه؛ بلکه دیر باز شدن یا زود بسته شدنش هم باعث میشه آب نتونه خنک بشه. در نتیجه، دمای آب موتور بالا میره، آمپر آب ماشین از حد نرمال آمپر ماشین فراتر میره و در نهایت موتور داغ میکنه و ممکنه جوش بیاره.
6. گیر کردن ترموستات در حالت بسته
یکی از رایجترین دلایل جوش آوردن موتور و بالا رفتن آمپر آب ماشین، قفل شدن ترموستاته. ترموستات یه فنر دمایی داره که وقتی دما به حد مشخصی برسه، باز میشه و اجازه میده آب از موتور به سمت رادیاتور حرکت کنه. حالا اگه ترموستات در حالت بسته قفل بشه، آب مسیرش رو پیدا نمیکنه و موتور خیلی سریع به دمای بحرانی میرسه. نکته جالب اینکه در این شرایط اگه دستتون رو به رادیاتور بزنید، خواهید دید که رادیاتور خنکه؛ اما موتور داغه و آمپر آب ماشین هم از حد نرمال آمپر ماشین بالاتر رفته.
7. مشکلات مربوط به فن خنککننده
فنهای برقی وظیفه دارن هوا رو به سمت رادیاتور بکشن تا موتور خنک بمونه، اما این قطعات هم ممکنه به دلایل مختلف از کار بیفتن؛ مثل خرابی موتور فن یا خرابی آپاراتهای مرتبط با سیستم. حتی در خودروهایی که فن دو دور دارن، خراب شدن یا از کار افتادن دور بالای فن میتونه باعث بالا رفتن آمپر آب ماشین بشه و موتور جوش بیاره.
8. خرابی سنسور دما
تو بعضی خودروها، فنهای برقی بهصورت جدا از سنسور دمای آب کار میکنن، اما تو خودروهای دیگه، عملکرد فنها کاملاً به اطلاعات سنسور دما وابستهست. وقتی سنسور دما خراب بشه، فنها راه نمیافتن و آب موتور خنک نمیشه. در نتیجه، دمای موتور بهتدریج بالا میره و در نهایت موتور جوش میاره، یعنی آمپر آب ماشین از حد نرمال آمپر ماشین فراتر میره. علاوه بر این، گاهی اوقات ایراد تو ECU خودرو باعث میشه دستور لازم برای روشن شدن فنهای برقی صادر نشه و همین هم خودش عامل افزایش دمای موتور و بالا رفتن آمپر آب ماشین میشه.
9. بار زیاد روی موتور
وقتی فشار وارد شده به موتور بیش از حد استاندارد باشه، دمای موتور هم بهسرعت بالا میره. این وضعیت مخصوصاً وقتی پیش میاد که دور موتور طولانی و زیاد باشه یا خودرو بار سنگین بکشه، وزن اضافی داشته باشه، در مسیرهای سربالایی حرکت کنه یا تو ترافیک طولانی بمونه. در این شرایط، گرمای تولید شده در پیشرانه افزایش پیدا میکنه و آمپر آب ماشین بالا میره.
10. پاره شدن تسمه
هنوز هم بسیاری از خودروها پروانههای مکانیکی دارن که نیروی حرکتشون از موتور و به کمک یک تسمه تأمین میشه. حالا اگه این تسمه پاره بشه، پروانه موتور از کار میافته و رادیاتور نمیتونه وظیفه خنککاری خودش رو درست انجام بده. در نتیجه؛ دمای موتور بالا میره و آمپر آب ماشین به راحتی از حد نرمال آمپر ماشین عبور میکنه.
11. حرکت در سربالایی، یدککشی یا استفاده طولانی در ترافیک
شرایط مسیر و وضعیت جوی هم تو بالا رفتن آمپر آب ماشین نقش دارن؛ حرکت طولانی در مسیرهای سربالایی یا جادههای کوهستانی باعث میشه موتور بیشتر از حالت عادی کار کنه و گرما تولید کنه. همینطور یدککشی سنگین به مدت طولانی، به خصوص تو سربالاییها، میتونه دمای موتور رو به شدت بالا ببره. حتی موندن طولانی تو ترافیک هم مؤثره؛ وقتی خودرو تو ترافیک باشه، هوای سرد کافی به رادیاتور برخورد نمیکنه و دمای موتور بالا میره.
12. سوختن یا نیمسوز شدن واشر سرسیلندر
وقتی واشر سرسیلندر میسوزه یا اصطلاحاً نیمسوز میشه، هوای گرم موتور یا کمپرس موتور میتونه وارد بخش خنککننده بشه. این اتفاق باعث میشه دمای موتور خیلی سریع بالا بره و آمپر آب ماشین از حد نرمال آمپر ماشین فراتر بره. علاوه بر این، شلنگهای آب متورم میشن و حتی سیستم خنککاری هم نمیتونه وظیفهش رو درست انجام بده.
13. گرفتگی مسیر اگزوز
وقتی مسیر اگزوز گرفتگی پیدا میکنه، موتور نمیتونه دود تولید شده رو راحت خارج کنه و همین باعث میشه فشار داخل موتور افزایش پیدا کنه. در نتیجه، دمای موتور بالا میره، آمپر آب ماشین از حد نرمال آمپر ماشین عبور میکنه و حتی در شرایط شدید، ممکنه پیستونها آسیب ببینن.
علت بالا رفتن آمپر آب پراید
بالا رفتن آمپر آب پراید یکی از اون موقعیتهاییست که راننده هرچقدر با تجربه باشه، باز هم ممکنه نگرانش بشه؛ وقتی آمپر میره بالاتر از حد نرمال آمپر ماشین، یعنی دمای موتور داره خطرناک میشه. دلایل مختلفی برای این موضوع وجود داره که با هم ببینیم:
- سطح مایع خنککننده (آب رادیاتور) پایین باشه، مثلاً بهخاطر نشتی یا تبخیر، باعث میشه سیستم خنککننده نتونه گرما رو دفع کنه.
- ترموستات خراب یا گیر کرده باشه و اجازه نده آب گرم به رادیاتور بره؛ این باعث میشه موتورت خیلی گرم بشه.
- واترپمپ کارش رو درست انجام نده و گردش مایع خنککننده مختل بشه، بنابراین گرما در موتور جمع میشه.
- مسیر رادیاتور گرفته باشه (ترکهای رادیاتور، جرم، زنگزدگی) و نتونه گرما رو منتقل کنه.
- هوا توی سیستم خنککننده جمع شده باشه (هواگرفتگی) و باعث بشه گردش آب ضعیف بشه.
- واشر سرسیلندر بهاصطلاح نیمسوز یا سوخته باشه، که باعث ورود گازهای داغ موتور به سیستم خنککننده میشه و دمای آب بالا میره.
اقدامات فوری در زمان بالا رفتن آمپر آب ماشین
وقتی آمپر آب ماشین از حد نرمال آمپر ماشین بالاتر میره، یعنی موتور داره بیش از حد گرم میشه و باید سریع دست به کار بشیم. چند نکته مهم که میتونه کمککننده باشه:
- اگر بالا رفتن دمای آب موتور به دلیل فشار آوردن بیش از حد به خودرو باشه، با معکوس دادن و استفاده از دندههای سنگینتر میتونیم موتور رو به تدریج خنک کنیم.
- در هر شرایطی که دلیل گرم شدن موتور به فشار غیرعادی یا مشکلات فنی باشه، باید در اولین فرصت خودرو رو متوقف کنیم.
- از ریختن آب مستقیم روی موتور خودداری کنیم، چون احتمال آسیب به قطعات خیلی زیاده.
- روشن کردن بخاری خودرو میتونه به روند خنک شدن موتور کمک کنه و گرما رو کمی کاهش بده.
- فنها و پروانه رادیاتور باید سریعاً بررسی بشن تا مطمئن بشیم درست کار میکنن.
- اگه فنها و پروانه درست کار میکنن، پس مشکل از سیستم خنککننده موتور است.
- بررسی داغ بودن رادیاتور نشون میده که آیا مشکل از ترموستاته یا نه؛ رادیاتور خنک یعنی ترموستات قفل شده.
- در صورت قفل شدن ترموستات، باید موتور خودرو رو سریع خاموش کنیم و با استارتهای چندثانیهای، موتور رو آرام خنک کنیم تا رینگها آسیب نبینن.
- اگه رادیاتور داغه، اول باید موتور رو خنک کنیم و در صورت نشتی شدید از موتور، خودرو رو خاموش کنیم.
- میتونیم کمی آب روی شبکه رادیاتور بریزیم تا دمای موتور کاهش پیدا کنه و اگه موفق بود، آمپر آب ماشین به حد نرمال آمپر ماشین برمیگرده.
- برای باز کردن درب سیستم خنککننده، همیشه از چند لایه پارچه استفاده کنیم تا از پاشیده شدن آب جوش جلوگیری بشه.
- باز کردن درب باید آرام و کنترل شده انجام بشه تا بخار آب و فشار ناگهانی باعث آسیب نشه.
- بعد از باز کردن درب، در صورت وجود آب در سیستم، با اضافه کردن آب و ریختن روی رادیاتور دمای موتور رو کاهش میدیم تا آمپر آب ماشین به حد نرمال آمپر ماشین برگرده.
- اگه آب سیستم تموم شده یا کاهش دما مشاهده نشد، موتور رو خاموش کرده و استارتهای چندثانیهای رو تا خنک شدن کامل ادامه میدیم.
- خنک شدن موتور باید آرام و پیوسته انجام بشه تا سرسیلندر یا قطعات حساس آسیب نبینن.
این مراحل باعث میشن وقتی آمپر آب ماشین از حد نرمال آمپر ماشین بالاتر رفت، بتونیم موتور رو کنترل کنیم و جلوی مشکلات جدی مثل جوش آوردن یا آسیب قطعات رو بگیریم.
نتیجهگیری
بالا رفتن آمپر آب ماشین و داغ شدن موتور یکی از اون تجربههاییه که تقریباً همه رانندهها دستکم یه بار باهاش روبهرو شدن و مهمه که بدونیم چرا دمای آب موتور بالا میره و چطور میشه جلویش رو گرفت؛ عواملی مثل فشار زیاد به خودرو، کمبود آب تو سیستم خنککننده، مشکلات و ایراد در بخشهای مختلف خنککاری، قفل شدن ترموستات یا حتی آسیبهای قبلی مثل نیمسوز شدن واشر سرسیلندر میتونن باعث بشن آمپر آب ماشین از حد نرمال آمپر ماشین بالاتر بره و موتور بیش از حد گرم بشه؛ تو این شرایط باید از باز کردن ناگهانی درب رادیاتور یا ریختن آب به داخلش بدون رعایت اصول ایمنی پرهیز کنیم و بهتره پیش از اینکه چنین وضعیتی پیش بیاد، اگه خودرو نشتی داره یا ایراد تو فنها، رادیاتور، ترموستات و دیگر بخشهای سیستم خنککننده دیده شد، سریعاً اقدام به رفع عیب کنیم تا موتور آسیب جدی نبینه.
